Μεγάλη Τετάρτη Γεώργιος Δορμπαράκης

 

«Ἡ πρώην ἄσωτος γυνή, ἐξαίφνης σώφρων ὤφθη, μισήσασα τὰ ἔργα τῆς αἰσχρᾶς ἁμαρτίας καὶ ἡδονὰς τοῦ σώματος, διενθυμουμένη τὴν αἰσχύνην τὴν πολλήν καὶ κρίσιν τῆς κολάσεως, ἣν ὑποστῶσι πόρνοι καὶ ἄσωτοι. Ὦν πὲρ πρῶτος πέλω, καὶ πτοοῦμαι, ἀλλ᾿ ἐμμένω τῇ φαύλῃ συνηθείᾳ ὁ ἄφρων. Ἡ πόρνη δὲ γυνή, καὶ πτοηθεῖσα καὶ σπουδάσασα ταχύ, ἦλθε βοῶσα πρὸς τὸν Λυτρωτήν: Φιλάνθρωπε καὶ οἰκτίρμον, ἐκ τοῦ βορβόρου τῶν ἔργων μου ῥῦσαί με». (οίκος του κοντακίου του όρθρου).

(Η πρώην άσωτη γυναίκα, ξαφνικά φάνηκε σώφρων, γιατί μίσησε τα έργα της αισχρής αμαρτίας και τις ηδονές του σώματος. Κι αυτό γιατί θυμήθηκε την πολλή ντροπή και την κρίση της κόλασης, την οποία θα υποστούν οι πόρνοι και οι άσωτοι. Από αυτούς (τους πόρνους και άσωτους) πρώτος είμαι εγώ, και φοβάμαι, αλλά μένω προσκολλημένος στην πονηρή μου συνήθεια ο άφρων. Η πόρνη όμως γυναίκα, επειδή και φοβήθηκε αλλά και έσπευσε γρήγορα, ήλθε κραυγάζοντας δυνατά προς τον Λυτρωτή Χριστό: Φιλάνθρωπε και οικτίρμων Κύριε, σώσε με από τον βόρβορο των έργων μου).

«Εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη;» Lev Gillet Μεγάλη Τετάρτη

Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες φυσιογνωμίες, δύο ψυχικές καταστάσεις, δύο πράξεις: μία γυναίκα έρχεται να αλείψει την κεφαλή του Ιησού με πανάκριβα μύρα κι ένας μαθητής, ο Ιούδας, προδίδει τον Διδάσκαλο. Αυτές οι δύο πράξεις δεν είναι ασύνδετες μεταξύ τους, γιατί ο ίδιος μαθητής διαμαρτύρεται γι’ αυτή την ολοφάνερη σπατάλη.

Το γεγονός μάς το διηγείται το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (26: 6-16): «Τοῦ Ἰησοῦ γενομένου ἐν Βηθανίᾳ, ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ, προσῆλθεν αὐτῷ γυνὴ ἀλάβαστρον μύρου ἔχουσα βαρυτίμου καὶ κατέχεεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀνακειμένου…». Οι μαθητές αγανάκτησαν. Γιατί τόση σπατάλη; Αυτό μπορούσε να πωληθεί και να δοθούν τα χρήματα στους φτωχούς. Ο Ιησούς απαντά επαινώντας την πράξη της γυναίκας: «Τοὺς πτωχοὺς πάντοτε ἔχετε μεθ᾿ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε». Κι αν άλειψε το μύρο στο σώμα μου, το έκανε ως προτύπωση του ενταφιασμού μου. Τότε ο Ιούδας έφυγε για να συναντήσει τους ιερείς. «Τί μοι θέλετέ δοῦναι, καὶ ἐγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν;» Συμφώνησαν στα τριάντα αργύρια.

Η αμαρτωλός Χριστόδουλος Κ. Παρασκευΐδης Μητροπολίτης Δημητριάδος

  Παίρνει και η ψυχή αυτή μέρος στο θείο δράμα. Εκεί, στο περιθώριο του Πάθους, παίζει κι αυτή το ρόλο της, τον τόσο διδακτικό παρ’ όλη την άφρονη ζωή της, τον τόσο τίμιο παρ’ όλη την, μέχρι τότε, ατιμωτική διαγωγή της.

Ο Κύριος, λίγες ημέρες προ του Πάθους, κάθεται προσκεκλημένος στο τραπέζι του πλουσίου Σίμωνος. Δεν είναι φάγος και πότης. Μα εδώ πρόκειται να γίνη κάτι που «ὅπου ἐὰν κηρυχθῇ τὸ Εὐαγγέλιον… ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ, λαληθήσεται καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη» (Ματθ. 26, 13). Πρόκειται μια ψυχή ν’ αποδείξη με τρόπο χειροπιαστό τη συντριβή της που συντρίβει τα δεσμά της αμαρτίας. Μια ψυχή που, για τον Χριστό, έχει αξία ανείπωτη, περισσότερη απ’ ο,τι έχουν όλα μαζί τ’ αγαθά του Σίμωνος. Προς χάριν της ψυχής αυτής ο Κύριος γίνεται συνδαιτημών στο δείπνο του Φαρισαίου.

Μια αδικημένη αγία ποιήτρια Π.Β. Πάσχος

 Πόσο παράξενο πράγμα είναι ο άνθρωπος – αυτό το καλάμι που στοχάζεται και το δέρνουν οι πιο περίεργοι άνεμοι! Όλη τη χρονιά μπορεί να μη θυμότανε να πάει στην εκκλησία, παρά μόνο Χριστούγεννα ή Πάσχα, ή σε κάποιαν έκτακτη περίσταση. Σαν έρθει όμως η Μεγάλη Τρίτη, με την Κασσιανή και το περίφημο τροπάριό της, ξεσηκώνουνε οι πατεράδες τα παιδιά τους, τις οικογένειές τους, να πάνε στην Εκκλησία. Κ’ οι παππούδες κ’ οι γιαγιάδες σταυροκοπιούνται, που τους αξίωσε ο Θεός ν’ ακούσουνε κ’ εφέτος το «Τροπάριο της Κασσιανής».

Κι άμα τελειώσει το θρυλικό πια τροπάριο, χαιρετιούνται κι εύχονται «και του χρόνου!» Οι ψαλτάδες, έπειτα, που τόσο είχαν κουραστεί να προετοιμάσουν, ή την, εξευρωπαϊσμένα και χορωδιακά, πραγματική «εκτέλεση» του τροπαρίου, ή την βυζαντινή και κατανυκτική απόδοσή του -όπως μας το διέσωσε η παράδοση της Ορθοδόξου εκκλησιαστικής μουσικής- φεύγουν ικανοποιημένοι ελπίζοντας, πως τον ερχόμενο χρόνο θα το κρατήσουν περισσότερο, θα το αργήσουν πιο πολύ και μ’ επιβλητικότερη μεγαλοπρέπεια. Η πιο αδικημένη, όμως, τη Μεγάλη Τρίτη, παραμένει από χρόνια τώρα η σεμνή μοναχή του Βυζαντίου, η εκκλησιαστική ποιήτρια, η Κασσιανή, που κάνει κάθε χρόνο τόσες καρδιές να χύνουν θερμά δάκρυα κατανύξεως, η Κασσιανή. Και νομίζω, πως αξίζει τον κόπο να μας απασχολήσει για λίγο η μορφή της αδικημένης ποιήτριας και τα βαθιά νοήματα που κλείνει μέσα του το, παρανοημένο από πολλούς, εξαίσιο ποίημα της.

αγία ποιήτρια

 

Μεγάλη Τετάρτη Νικηφόρος Κάλλιστος Ξανθόπουλος

 Τῇ Ἁγίᾳ καὶ Μεγάλῃ Τετάρτῃ τῆς ἀλειψάσης τὸν Κύριον μύρῳ πόρνης γυναικὸς μνείαν ποιεῖσθαι οἱ θειότατοι Πατέρες ἐθέσπισαν, ὅτι πρὸ τοῦ Σωτηρίου Πάθους μικρὸν τοῦτο γέγονε.

Καθώς ο Κύριος ανέβαινε προς τα Ιεροσόλυμα, κι ενώ βρισκόταν στο σπίτι του λεπρού Σίμωνα, τον πλησίασε μια πόρνη γυναίκα κι άλειψε το κεφάλι Του με πολύτιμο μύρο. Έχει τοποθετηθεί, λοιπόν, από τους θείους Πατέρες εδώ αυτή η διήγηση, για να διακηρυχθεί, σύμφωνα με τα λόγια του Σωτήρα Χριστού, σε όλη τη γη και σε όλους τους ανθρώπους το θερμότατο έργο της.

Από πού άραγε παρακινήθηκε ώστε να πλησιάσει τον Κύριο; Τόλμησε να κάνει αυτή την κίνηση, επειδή έβλεπε πόσο συμπαθητικός και κοινωνικός ήταν ο Χριστός προς όλους. Ιδιαίτερα όταν Τον είδε να μπαίνει στο σπίτι του λεπρού, για τον οποίο ο νόμος έλεγε ξεκάθαρα ότι ήταν ακάθαρτος και απαγορευόταν να έχει επικοινωνία με τους ανθρώπους, γεννήθηκε μέσα της η ελπίδα. Αναλογίστηκε η γυναίκα πως, όπως ο Χριστός ανέχθηκε τη λέπρα εκείνου, έτσι θα ανεχθεί και τη δική της αρρωστημένη ψυχή. Όταν, λοιπόν, ο Κύριος βρισκόταν στο τραπέζι κατά το δείπνο, παρουσιάστηκε μπροστά Του και άλειψε το κεφάλι Του μ’ ένα μύρο, που η τιμή του ήταν γύρω στα τριακόσια δηνάρια, (δηλαδή εξήντα ασσάρια, δέκα νομίσματα και τρία αργύρια). Οι Μαθητές την επέκριναν γι’ αυτό, και περισσότερο απ’ όλους ο Ιούδας! Ο Χριστός όμως την υπερασπίστηκε, για να μην αποτραπεί απ’ τον καλό της σκοπό. Ανέφερε μάλιστα και τον ενταφιασμό Του, προσπαθώντας να αποτρέψει τον Ιούδα από την προδοσία, αλλά μάταια. Τότε απέδωσε και στη γυναίκα την ύψιστη τιμή να διακηρύσσεται το ενάρετο έργο της σε ολόκληρη την οικουμένη.

 

Στην αμαρτωλή γυναίκα που άλειψε τον Κύριο με μύρο και στον Φαρισαίο Άγιος Αμφιλόχιος Ικονίου Λόγος δ΄

 1. Αρκετά μας γέμισε ευφροσύνη πριν ο Χριστός, όταν έτρωγε στο σπίτι του Ζακχαίου (Λουκ. ιθ΄ 6). Διότι όπου τρώει ο Χριστός και κάθεται στο τραπέζι μαζί με τους ανθρώπους κι απολαμβάνει από το ποτό και τα δικά μας φαγητά, όλα αυτά οδηγούν στο να εκφράσει κανείς την ευφροσύνη. Διότι, ποιος από τους τελώνες ή τις πόρνες και από όσους έκαναν απερίγραπτα κακά, βλέποντας τον δημιουργό του ουρανού και της γης να μπαίνει στο σπίτι του Τελώνη, κι Αυτόν που έδωσε τα σιτάρια να παίρνει στα χέρια Του το ανθρώπινο ψωμί, κι Αυτόν που έδωσε τα σταφύλια να ευλογεί τα πατητήρια με το να πίνει με άλλους το ποτό, δεν θα δικαιωθεί αν θεωρήσει το γεγονός γιορτή και πανηγύρι; Αυτή είναι στ’ αλήθεια γιορτή, αυτή είναι στ’ αλήθεια η ευφροσύνη του συμποσίου, το να βλέπει κανείς να απολαμβάνει την τροφή στο τραπέζι ο Δεσπότης μαζί τους δούλους, ο Θεός μαζί τους ανθρώπους, ο δικαστής μαζί με τους κατηγορουμένους.

 

Μεγάλη Τρίτη Γεώργιος Δορμπαράκης

 «Αφού λάβεις κατά νου, ψυχή μου, την ώρα του τέλους σου, και δειλιάσεις από την εκκοπή της συκιάς (στην οποία προέβη ο Χριστός λόγω της ανυπαρξίας των καρπών της), εργάσου με φιλοπονία, ταλαίπωρε, το τάλαντο που σου δόθηκε, μένοντας σε εγρήγορση και φωνάζοντας δυνατά: “Ας μη μείνουμε έξω από τον νυμφώνα του Χριστού”.

(«Τὴν ὥραν, ψυχή, τοῦ τέλους ἐννοήσασα, καὶ τὴν ἐκκοπήν τῆς συκῆς δειλιάσασα, τὸ δοθέν σοι τάλαντον φιλοπόνως ἔργασαι, ταλαίπωρε, γρηγοροῦσα καὶ κράζουσα, Μὴ μείνωμεν ἔξω τοῦ νυμφῶνος Χριστοῦ».)

Μεγάλη Τρίτη

1. Το παραπάνω κοντάκιο της Μ. Τρίτης σε λίγες γραμμές μας θέτει στην πορεία της αληθινής εν Χριστώ ζωής. «Μὴ μείνωμεν ἔξω τοῦ νυμφῶνος Χριστοῦ»: μας καλεί ο υμνογράφος, δηλ. η Εκκλησία μας, να μη μείνουμε έξω από το νυμφώνα του Χριστού. Ποιος είναι ο νυμφώνας; Μα ο ίδιος ο Χριστός και η σχέση μας μαζί Του. Εκείνος είναι ο νυμφίος και ο κάθε πιστός η νύμφη ψυχή. Σκοπός μας είναι ακριβώς να παραμένουμε πάντοτε ενωμένοι μαζί Του, όπως συμβαίνει στη σχέση του νυμφίου με τη νύμφη. Αυτό συνιστά και τον Παράδεισο και τη Βασιλεία του Θεού. Γι’ αυτό άλλωστε και ήλθε και έγινε άνθρωπος: να μας παραλάβει και να μας ενσωματώσει στο άγιο Σώμα Του, την Εκκλησία. Να μας κάνει κλαδιά στο δέντρο που είναι Εκείνος. «Ἐγὼ εἰμι ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα». Ο κάθε πιστός συνιστά, μετά το άγιο βάπτισμά Του, με το οποίο ενδύθηκε τον Χριστό, μια προέκταση Εκείνου, μια άλλη παρουσία Του μέσα στον κόσμο. 

Μεγάλη Δευτέρα βράδυ Νευράκης Νικόλαος

 Ο ανίκητος στρατός της Εκκλησίας, αγαπητοί, σαλπίζει απόψε για δεύτερη φορά πνευματικό συναγερμό και καλεί τους στρατιώτες του παμβασιλέως Ιησού να βρίσκονται σε επιφυλακή.

Χθες η Εκκλησία τίμησε τη μνήμη του Ιωσήφ του παγκάλου και υπενθύμισε το θαύμα της καταρασθείσης και ξηρανθείσης ακάρπου συκής. Σήμερα με τους επίσης βαθυστόχαστους ύμνους της μας υπενθυμίζει τις αριστουργηματικές παραβολές των δέκα παρθένων και των ταλάντων. Ας φέρουμε στη μνήμη μας τις διδακτικότατες και σωτήριες αυτές ιστορίες. Έχουν κάτι μεγάλο και ωφέλιμο να μας πουν.

Η παραβολή των δέκα παρθένων (Ματθ. κεφ. 25) μας πληροφορεί πώς γινόταν στα χρόνια του Κυρίου ένας Ισραηλιτικός γάμος. Σύμφωνα με την ωραιότατη αυτή διήγηση, ο νυμφίος πήγαινε με τους φίλους του στο σπίτι της νύμφης και απ’ εκεί όλοι μαζί γύριζαν στο σπίτι του νυμφίου. Σε κάποια απόσταση από το σπίτι του γαμπρού κοπέλες αγνές οδηγούσαν με πολλή φωταγωγία την όλη πομπή και μετά άρχιζε το γλέντι του ευτυχούς γεγονότος.